Grupa Oto:     Bolesławiec Brzeg Dzierzoniów Głogów Góra Śl. Jawor Jelenia Góra Kamienna Góra Kłodzko Legnica Lubań Lubin Lwówek Milicz Nowogrodziec Nysa Oława Oleśnica Paczków Polkowice
Środa Śl. Strzelin Świdnica Trzebnica Wałbrzych WielkaWyspa Wołów Wrocław Powiat Wrocławski Ząbkowice Śl. Zgorzelec Ziębice Złotoryja Nieruchomości Ogłoszenia Dobre Miejsca Dolny Śląsk

Bolesławiec
Twardociccy schwenckfeldyści

     autor:
Współczesne środki transportu, umożliwiające szybkie przemieszczanie się człowieka, czynią świat coraz mniejszym. Trasa rzędu dwudziestu – trzydziestu kilometrów dla wytrawnych cyklistów, wykorzystujących do napędu pojazdu tylko siłę własnych mięśni – to dzisiaj także skromna odległość.
 Twardociccy schwenckfeldyści
kliknij na zdjęcie, aby powiększyć. Twardociccy schwenckfeldyści
kliknij na zdjęcie, aby powiększyć. Twardociccy schwenckfeldyści
kliknij na zdjęcie, aby powiększyć.

Więc zanim wyruszymy na dalekie, zagraniczne wojaże - może warto najpierw poznać ciekawostki historyczne, przypominające przeszłość terenów, zlokalizowanych bardzo blisko Bolesławca.

A miejscowością godną odwiedzenia są niewątpliwie Twardocice. Tą prastarą wieś wymieniono w pergaminach już w roku 1206. Jej zabudowania wzniesiono na tak zwanym Pogórzu Bolesławieckim, nad rzeczką Gajową. W XV stuleciu buszowali tu husyci, krwawo zaznaczyła się także wojna trzydziestoletnia i inne kampanie militarne. Straszliwe nieszczęścia spowodowały pożary, szalejące w latach 1657, 1709 i 1726. Pożogi pochłonęły wiele domostw tudzież budynków gospodarczych, spłonął ponadto kościół ewangelicki.

Z miejscowością tą wiąże się historia jednego z odłamów ruchu protestanckiego, którego egzotyczni wyznawcy opuścili ostatecznie dolnośląską ziemię w 1726 roku. Ich dzieje pozostawiły jednak trwałe pamiątki pobytu w Twardocicach.

Tu dygresja - Marcin Luter podejmując swoją reformację religijną zapewne nie był w pełni świadomy, że szybko pojawią się też inni, bardziej radykalni od niego zwolennicy rewolucyjnych zmian w kościele. Do nich należał także żyjący w latach 1489 – 1546 Kacper (Caspar) Schwenckfeld. Nie był on co prawda duchownym, ale to właśnie jego działania doprowadziły do bodaj pierwszego, poważnego rozłamu w zborze luterańskim.

Studiował teologię, a gdy poznał nauki Lutra – gorliwie rozpoczął ich propagowanie. Już w 1525 roku doszło jednak do pierwszego sporu z dotychczasowym mistrzem. Jak się bowiem okazało – Kacper po swojemu interpretował biblijne doktryny, co spowodowało jego secesję i powstanie odłamu religijnego, którego wyznawców nazywano schwenckfeldystami. Ich pokaźna grupa osiadła właśnie w Twardocicach.

Dotykały ich tu jednak szykany – więc w lutym 1726 roku przez Holandię wyemigrowali do Ameryki Północnej.

Dzisiaj pośrednio o ich zapomnianej historii przypomina ruina twardocickiego kościoła ucieczkowego – ocenianego jako w swoim czasie największy na tym terenie obiekt sakralny, pełniący taką rolę. Jego monumentalną bryłę w szczególny sposób podkreślała wieża, której nadano wyszukany kształt i opatrzono licznymi zdobieniami. Widoczny z daleka był zwłaszcza wieńczący ją trzystopniowy hełm, posiadający na dwóch poziomach kolumienkowe prześwity.

We wnętrzu kościoła umieszczono niegdyś bogate elementy wyposażenia – chrzcielnicę, trzypiętrowe empory i prospekt organowy. Sufit, pod którym na długich zawiesiach błyszczały kryształowe żyrandole, pokryto także zdobieniami.

Rzędy solidnych ław pozwalały większości wiernych, przybywających po wyczerpującej drodze do świątyni, na siedząco brać udziału w liturgii. Takich miejsc przygotowano tu ponad dwa tysiące ! Kościół służył bowiem protestantom także z sąsiedniego księstwa jaworskiego, gdzie nie mogli mieć własnych miejsc kultu.

Na południe od świątyni, za głównym traktem komunikacyjnym wsi, znajduje się zdewastowany obecnie cmentarz ewangelicki, przy którym stał - przed zniszczeniem - monument wojenny.

Jeszcze dalej na południowy-wschód, przy końcu długiego, wąskiego zalesionego pasma gruntu, pomiędzy dorodnymi drzewami zachował się pomnik schwenckfeldystów.

Monument ten w 1863 roku postawili potomkowie owej grupy protestanckiej, osiedli po ucieczce z Dolnego Śląska w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. Oczywiście najpierw wykupili ten skrawek ziemi, w której drzemią prochy ich przodów. Dawno zapomnianą, pozbawioną jakichkolwiek zewnętrznych śladów pochówków nekropolię zlokalizowano przed wiekami przy wybiegającej w pola gruntowej, wiejskiej drodze, zwanej kiedyś bydlęcą.

Uszkodzony monument odrestaurowano w 2001 roku staraniem kolejnego już pokolenia potomków uciekinierów, żyjących obecnie w Pensylwanii - a następnie ponownie poświęcono 2 sierpnia roku 2003. Można go dzisiaj zobaczyć - i to przy niewielkim nakładzie wysiłku i czasu.

Pielęgnując swoje tradycje współcześni spadkobiercy dawnych schwenckfeldystów nadal odwiedzają Twardocice, przybywając tu od czasu do czasu zza oceanu. I chociaż minęło od wyjazdu ich przodków niemal trzysta lat – czują wielki sentyment do tej ziemi.

Więcej informacji znajdziesz w gazecie bolesławieckiej
Express Bolesławiecki


Zdzisław Abramowicz



Dzisiaj
Czwartek 25 maja 2017
Imieniny
Borysa, Magdy, Marii-Magdaleny
Redakcja

tel. 512 745 851
redakcja@otomedia.pl
Partnerzy serwisu
Gmina Udanin
Starostwo Średzkie
BOK MCC
Śniadanie Mistrzów
Kino
FORUM
o © 2007 - 2017 Otomedia sp. z o.o.
Redakcja  |   Reklama  |   Otomedia.pl

Twój afisz
na grupie Otomedia.pl
zadzwoń: 512 745 851
e-mail: reklama@otomedia.pl
Znajdź wydarzenie
na naszym afiszu
Znajdź wydarzenie
na naszym afiszu
Twój afisz
na grupie Otomedia.pl
zadzwoń: 512 745 851
e-mail: reklama@otomedia.pl